FaclairDictionary EnglishGàidhlig

The word's meaning Ciall an fhacail

Video, Gaelic transcription, English translation and vocabulary from the programme Aibisidh Bhidio le tar-sgrìobhadh, eadar-theangachadh is briathrachas bhon phrògram Aibisidh

(Originally added to Watch Gaelic in 2016.) (Air a chur ri Coimhead Gàidhlig an toiseach ann an 2016.)

Video is playing in pop-over.

Ciall an fhacail

[Ùisdean] Gluaiseamaid air adhart ma-thà. Tha sinn uile eòlach gu leòr air faclan ùra ann an Gàidhlig. ’S dòcha nach eil sinn ge-tà a’ tuigsinn cuid dhiubh, ’s dòcha nach eil cuid a’ còrdadh rinn. Uaireannan chan eil annta ach seann fhaclan air an cleachdadh ann an dòighean ùr. Cuid dhiubh a’ còrdadh rinn ’s cuid eile nach bi. Nàdar de ghochaireachd, tha mi cinnteach a tha sin, Iain. Nì sinn ar dìcheall an suidheachadh sin a leasachadh anns a’ chuairt a tha seo ’s dòcha agus chì sinn dè an t-alt a th’ aig na sgiobaidhean air na buzzers cuideachd. Fosgailte dhan h-uile duine a’ chuairt seo feuchainn air. Dà phuing dha freagairt a tha ceart agus bonus ann an siud ’s ann an seo. Agus ma tha am freagairt ceàrr thèid e a-null chun an taobh eile airson cothrom an sin. Seo na fuaimean a bhios aig na sgiobaidhean. Màiri Anna an toiseach. An dùil gur e aiseag Bheàrnaraigh a tha sin?

[Màiri Anna] An t-seann loch mòr.

[Ùisdean] An t-seann loch mòr aig Màiri Anna, agus aig sgioba Ìle? Dè eile ach na geòidh?

[Iain] Na plàighean as motha a th’ againn.

[Ùisdean] Na plàighean aig MacIlleMhìcheil. Seo na faclan ùra ma-thà. Feuchamaid air a’ chiad fhacal. Seo a’ chiad fhacal – “siabair”. Aiseag Bheàrnaraigh a’ falbh.

[Ailig] Duine a tha leam-leat.

[Ùisdean] Duine a tha leam-leat.

[Ailig] Air no boireannach a tha leam-leat.

[Ùisdean] No boireannach a tha leam-leat.

[Ailig] Duine sam bith a tha leam-leat.

[Ùisdean] An e sin am freagairt a tha thu a’ toirt dhomh?

[Ailig] ’S e.

[Ùisdean] Tha mi a’ dol chun an taobh eile. Tha eagal orm gu bheil thu ceàrr, Ailig.

[Iain] Uill ’s e sin a bha mi fhìn a’ dol a ràdh gu dearbh fhèin cuideachd, a Mhàiri.

[Ùisdean] Chan eil thu a’ faighinn càil airson sin. Dè am freagairt a th’ ann?

[Iain] A bheil sìon aige ri dhèanamh le siabann? Chan eil?

[Màiri] Fear a bhios a’ reic siabann.

[Ùisdean] Chan e, chan e. Tha thu ceàrr.

[Màiri] Fear a tha sleamhainn mar siabann.

[Ùisdean] Ceàrr. Tha eagal orm gur e ‘wiper’, ann an seadh wiper càr no cuideigin a bhios a’ glanadh uinneagan no mar sin.

[Iain] Chan eil faclan ach feumail ma thuigeas tu iad.

[Ùisdean] Uill tha ciall eile aige. Mar eisimpleir cuideigin a tha a’ goid rudeigin agus cuideigin a tha ’s dòcha aithghearr no doirbh a chur suas leis. Sin agaibh ma-thà. Fàgamaid an sin e. Gluaiseamaid air adhart. Cha do rinn sibh ro mhath an siud. “Seadag” a tha mi a’ smaoineachadh a th’ ann. Chan e “seudaig” a th’ ann co-dhiù. Ailig a-rithist.

[Ailig] Eun a gheibh thu air an fhraoch.

[Ùisdean] Eun air an fhraoch. Ann an Stafainn?

[Ailig] Ann an Cùl nan Cnoc gu h-àraidh.

[Ùisdean] Tha thu fhèin an cùl nan cnoc, tha eagal orm. Iain?

[Iain] Ionnsramaid ciùil air choreigin?

[Màiri] Chan e. Chanainns’ an e dìreach man uspag gaoithe a th’ ann?

[Ùisdean] Ò gu sealladh orm, cà’ sinn a’ dol?

[Màiri] Seadag – rudeigin a tha a’ dol seachad ort.

[Ùisdean] A bheil fios agad dè th’ ann? Feumaidh mi ur cuideachadh a-rithist. An rud ris an can iad ann am Beurla an grapefruit. Chan eil duine againn ga ithe.

[Màiri Anna] Cha do rinn thu ach sin a dhèanamh suas.

[Ùisdean] Feuchaidh sinn air facal eile. Tha mi an dòchas an treas-tarraing, ’s dòcha gum faigh sinn cothrom air.

[Iain] Gu dearbh fhèin.

[Ùisdean] “Gùim”.

[Ailig] A-rithist.

[Ùisdean] “Gùim”.

[Ailig] Bet.

[Ùisdean] Bet ’s an dèidh ...

[Ailig] Bet, nuair a tha thu a’ cur geall, gu bheil thu air ... tha mi a’ cur gùim, tha mi a’ gùim m’ airgid air sin, gu bheil mi ceart.

[Ùisdean] Uill bheir mi dhut comharra. Chan eil e ceart ach bheir mi dhut comharra dìreach le fialaidheachd. Tha e ciallach ’s tha e a’ còrdadh rium. Bheir mi dhut ... An taobh eile.

[Màiri] A bheil dad aige ri dhèanamh le leabhraichean?

[Iain] Chan e rud a bhios tu a’ cagnadh?

[Ùisdean] Ò chan e, gu sealladh. Chan eil fhios ’m an e gata buirg a tha tu fhèin a’ cagnadh. Chan e. ’S e rud tostachd a th’ ann. Sin aon sheadh a th’ aige agus ma tha daoine a’ dol nad aghaidh, a’ tighinn còmhla ’s a’ dol nad aghaidh. Feuchamaid aon eile ann an cabhaig. Seo am fear mu dheireadh a tha sinn a’ dol a dh’fheuchainn – “riomball”.

[Màiri Anna] “Riomball”?

[Iain] “Riomball”?

[Ùisdean] Aiseag Bheàrnaraigh.

[Màiri Anna] “Riomball”? ’S e sin a tha gu bhith ann an seo mur an toir thu dhuinn facail nas ciallaiche.

[Iain] Co às an do thog sibh na faclan sin?

[Ùisdean] Ann an aithghearrachd.

[Màiri Anna] Blàr.

[Ùisdean] Blàr. Chan e.

[Iain] Mar ùpraid air choreigin.

[Ùisdean] Chan e. ’S e cearcall a th’ ann. Cearcall.

[Màiri Anna] Dè seòrsa cearcaill?

[Ùisdean] Cearcall no halo.

[Màiri Anna] “Riomball”?

[Iain] Uill ’s beag an t-iongnadh nach do dh’aithnich Màiri Anna siud!

[Ùisdean] Coimhead anns an Fhaclair Bheag ...

[Màiri] Tha e mud amhaich!

[Ùisdean] Bheir sùil as an Fhaclair Bheag nuair a gheibh thu dhachaigh.

Chaidh am prògram seo, Aibisidh, a chraoladh an toiseach ann an 2012.

 

 


Sign-up to our newsletter!

Weekly Gaelic to your inbox, with audio!